Ҫӗмӗрле районӗнче республика шайӗнчи «Чи лайӑх вӑрман касакан – 2026» конкурс иртнӗ. Пӗтӗмлетӳсем паллӑ.
Малтан палӑртса хӑварар: кӑҫал унта тӗрлӗ регионти специалистсем хутшӑннӑ – Чӑваш Республикинчен, Мари Элтен, Карели Республикинчен, Мускав облаҫӗнчен тата Тутарстан Республикинчен.
Тӳресем вӑрман касакансем мӗнле техникӑпа тата хӑвӑртлӑхпа ӗҫленине, хӑрушсӑрлӑх техникине пӑхӑннине хакланӑ. Хальхинче ҫӗнтерӳҫӗ ятне Улатӑр лесничествинче ӗҫлекен Сергей Фадеев тивӗҫнӗ. Иккӗмӗш вырӑна вара Вӑрнар районӗнчи специлист Алексей Иванов йышӑннӑ. Виҫҫӗмӗш вырӑна Шӑмӑршӑ районӗнчи специалиста Сергей Семенова панӑ.
Палӑртса хӑварар: республика шайӗнчи «Чи лайӑх вӑрман касакан» конкурса 2005 ҫултанпа ирттереҫҫӗ, унта кашни ҫулах вӑрман хуҫалӑхӗнче тӑрӑшакан специалистсем тупӑшаҫҫӗ.
Паян, ҫурла уйӑхӗн 14-мӗшӗнче, Пыл сӑпасӗ. Ҫавна май Чӑвашстат пылпа ҫыхӑннӑ хисепсемпе паллаштарнӑ.
Ведомство пӗлтернӗ тӑрӑх, пӗлтӗр республикӑра 917 тонна пыл туса илнӗ. Пӗрре виҫҫӗмӗш пайне Пӑрачкав, Ҫӗмӗрле тата Етӗрне районӗсенче туса илнӗ. Чӑваш Енре пӗтӗмпе 37 пин вӗлле шутланать, вӗсенчен кашнинчен вӑтамран 23 килограмм пыл туса илнӗ.
Чӑваш пылне пирӗн республикӑра кӑна мар, ытти регионта та хаклаҫҫӗ. Акӑ Йӗпреҫ районӗнчи Лариса Анисимова пӗлтӗр «Раҫҫейри ылтӑн пыл» тата «АпиДар» конкурссенче иккӗмӗш вырӑн йышӑннӑ.
Пурнӑҫ хакланса пырать. Кӑҫал пыл хакӗ те ӳснӗ – вӑл 12-16 процент хакланнӑ. Апла-и, капла-и – чӑваш пылӗ яланах пысӑк пахалӑхлӑ пулнӑ.
Ҫӗмӗрле районӗнче республика шайӗнчи професси ӑсталӑхӗн конкурсӗ иртет. Хальхинче вӑрман касакансем тупӑшаҫҫӗ. Конкурса вӑрман хуҫалӑхӗн тата вӑрман промышленноҫ комплексӗн ӗҫченӗсем хутшӑнаҫҫӗ.
Конкурса рабочи профессийӗсен ят-сумне ӳстерес тесе йӗркелеҫҫӗ. Вӑл «Экологи ырлӑхӗ» наци проекчӗпе килӗшӳллӗн иртет.
Конкурса хутшӑнакансем пурте – 18 ҫултан аслӑрах, кашнин 2 ҫултан сахалрах мар опыт пур. Кунсӑр пуҫне кашнин хӑйӗн ятарлӑ тумӗ тата бензопӑчкӑ пур. Вӗсен пилӗк задание пурнӑҫлама тивӗ: йывӑҫ касса антарасси, сӑнчӑра улӑштарасси, раскряжевка, тӗплӗ раскряжевка тата турат касасси.
Ҫӗнтерӳҫӗсене мӗн чухлӗ балл пухнине кура палӑртӗҫ. Призерсем, 1-3-мӗш вырӑнсене йышӑннисем ЧР Ҫут ҫанталӑк министерствин дипломне тивӗҫӗҫ.
Ҫӗмӗрле тӑрӑхӗнчи Хутар ялӗнче Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннисене халалласа лартнӑ палӑка юсас ӗҫсем малалла пыраҫҫӗ. Ҫак проект истори астӑвӑмне сыхласа хӑварас тата вӑрҫӑ ҫулӗсенче Тӑван Ҫӗршыва хӳтӗленӗ паттӑрсен паттӑрлӑхне ӗмӗрлӗхе асра тытас тӗллевпе пурнӑҫланать.
Подрядчикӗ — Павлов А.С. усламҫӑ. Муниципалитет контракчӗн хакӗ 1,3 миллион тенкӗпе танлашать. Проекта пӗтӗмпех вырӑнти хысна укҫипе пурнӑҫлаҫҫӗ.
Юсав ӗҫӗсен шайӗнче мемориалӑн тулаш сӑнне кӑна мар ҫӗнетӗҫ, ун таврашне те пӗтӗмӗшле тирпей кӗртме палӑртнӑ. Ҫакӑ астӑвӑм мероприятийӗсене ирттерме тата чечексем хума тивӗҫлӗ вырӑн йӗркелеме май парӗ.
Вӑрҫӑ мемориалӗсене тирпейлесе тӑрасси — вырӑнти влаҫсен ӗҫӗнчи тӗп тӗллевсенчен пӗри. Ҫӗнетнӗ палӑк ял ҫыннисемшӗн те, пулас ӑрусемшӗн те ветерансен паттӑрлӑхне хисепленине тата вӗсене тав тунине палӑртакан символ пулса тӑрӗ.
Ҫӗмӗрле округӗнче урнӑ чире тупса палӑртнӑ. Ку Мӑн Улхаш ялӗнче пулнӑ.
Йытӑ урнӑ чирпе аптӑранине лабораторире ҫирӗплетсен ЧР Элтеперӗн хушӑвӗпе килӗшӳллӗн ҫак ялта карантин пулнине палӑртнӑ.
Урнӑ чирпе аптӑранӑ йытӑ — Совет урамӗнчи 46-мӗш ҫуртра пурӑнакансен. Ҫак вырӑнтан 1,9 ҫухрӑм радиусра карантин шутланать. Ӑна пӑрахӑҫличчен чӗрчунсене илсе тухма тата илсе кӗме, чӗрчунсен ярмӑрккисене ирттерме, тискер чӗрчунсене илсе тухма юрамасть.
Ҫынсене вара килти чӗрчунсене ирӗке кӑларма сӗнмеҫҫӗ, вӗсен кирек мӗнле чир палӑрсанах ветеринара чӗнмелле.
Утӑ уйӑхӗн 8-мӗшӗнче республикӑн Наци вулавӑшӗнче «Арча» проект ӗҫлесе кайнине пӗлтернӗ.
Ӑна уҫма видеоҫыхӑну мелӗпе Хӗрлӗ Чутай районӗнчи тӗп вулавӑшран Чӑваш Енӗн культура, национальноҫсен ӗҫӗсен тата архив ӗҫӗн министрӗн пӗрремӗш ҫумӗ Татьяна Казакова, Хӗрлӗ Чутай тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗ Иван Михопаров, Алексий Бортсурманский ыркӑмӑллӑх фончӗн президенчӗ Александрина Вигилянская хутшӑннӑ. Вӗсем вулавӑшсене ҫӗнӗ проекта ӑнӑҫлӑн пурнӑҫа кӗртме суннӑ. Вӑл проекта йӑлана кӗнӗ ӑс-хакӑл пуянлӑхне упраса хӑварма тата ҫирӗплетме шухӑшласа кӑларнӑ.
Онлайн мелпе мероприятие ҫавӑн пекех Красноармейски тата Шӑмӑршӑ районӗсенчи тӗп вулавӑшсем, Ҫӗмӗрле районӗнчи Хутарти вулавӑшсем хутшӑннӑ. Вӗсем хӑйсем туса ирттерме палӑртнӑ ӗҫсемпе паллаштарнӑ.
Утӑ уйӑхӗн 8-мӗшӗнче республикӑн Наци вулавӑшӗнче «Арча» проект ӗҫлесе кайнине пӗлтернӗ.
Ӑна уҫма видеоҫыхӑну мелӗпе Хӗрлӗ Чутай районӗнчи тӗп вулавӑшран Чӑваш Енӗн культура, национальноҫсен ӗҫӗсен тата архив ӗҫӗн министрӗн пӗрремӗш ҫумӗ Татьяна Казакова, Хӗрлӗ Чутай тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗ Иван Михопаров, Алексий Бортсурманский ыркӑмӑллӑх фончӗн президенчӗ Александрина Вигилянская хутшӑннӑ. Вӗсем вулавӑшсене ҫӗнӗ проекта ӑнӑҫлӑн пурнӑҫа кӗртме суннӑ. Вӑл проекта йӑлана кӗнӗ ӑс-хакӑл пуянлӑхне упраса хӑварма тата ҫирӗплетме шухӑшласа кӑларнӑ.
Онлайн мелпе мероприятие ҫавӑн пекех Красноармейски тата Шӑмӑршӑ районӗсенчи тӗп вулавӑшсем, Ҫӗмӗрле районӗнчи Хутарти вулавӑшсем хутшӑннӑ. Вӗсем хӑйсем туса ирттерме палӑртнӑ ӗҫсемпе паллаштарнӑ.
Асӑрхануллӑ пулӑр: ҫӗленсем нумай! Республикӑра ҫӗлен сӑхнӑ тӗслӗх йышланнине палӑртнӑ ЧР Сывлӑх сыхлавӗн министерстви.
Иртнӗ канмалли кунсенче 7 тӗслӗхе шута илнӗ. Шар курнисен йышӗнче — Улатӑр, Ҫӗмӗрле, Вӑрнар, Сӗнтӗрвӑрри, Канаш округӗсенче пурӑнакансем.
70 ҫулти арҫын утӑ пуҫтарнӑ вӑхӑтра ураран темӗн йӗп пек чикнине туйнӑ. Вӑл пушмакпа пулнӑ-ха, ҫапах хура ҫӗлен ӑна сӑхнӑ. 79 ҫулти хӗрарӑм пахчара ҫӗр ҫырли пуҫтарнӑ вӑхӑтра хура ҫӗлене асӑрхаса ӗлкӗреймен. 30 ҫулти хӗрарӑм та ҫырла пуҫтарнӑ чухне шар курнӑ. Вӑл уйра хура ҫӗлен ҫине пусса лартнӑ.
Тухтӑрсем асӑрхаттараҫҫӗ: уйра, вӑрманта хупӑ пушмакпа, вӑрӑм шӑлаварпа ҫӳремелле, вӑрӑм курӑк хушшине кӗме тӑрӑшмалла мар, чулсем тата пӗренесем патӗнче уйрӑмах асӑрхануллӑ пулмалла. Ҫӗлене курсан тытма, хӑвалама юрамасть, лӑпкӑн кӑна айккинелле пӑрӑнмалла.
Чӑваш Енре 10 культура ҫуртне ҫӗнетме палӑртнӑ. Кун валли 28,5 миллион тенкӗ уйӑрӗҫ.
Ку укҫапа пысӑках мар ялсенче культура ҫурчӗсене аталанма пулӑшӗҫ: Улатӑр, Патӑрьел, Йӗпреҫ, Канаш, Куславкка, Пӑрачкав, Ҫӗрпӳ, Ҫӗмӗрле, Елчӗк, Тӑвай округӗнче культура ҫурчӗсем пулӗҫ.
Уйӑрнӑ укҫа-тенкӗпе ҫӗнӗ сасӑ тата ҫутӑ хатӗрӗсем туянӗҫ, сӗтел-пукана ҫӗнетӗҫ, юсав ӗҫӗсем тӑвӗҫ. Ҫакна йӑлтах куракансемшӗн тата пултарулӑх ушкӑнӗсемшӗн хӑтлӑ пултӑр тесе тӑваҫҫӗ.
«Ҫулталӑкри вӗрентекен» конкурсӑн республика тапхӑрӗ вӗҫленнӗ. Финала тӗрлӗ округри 23 педагог хутшӑннӑ. Вӗсем пурте уҫӑ уроксем, ӑсталӑх класӗсем ирттернӗ, хӑйсен методикисемпе паллаштарнӑ. Йӗркелӳ комитечӗ 8 лауреата суйланӑ. Ҫӗртерӳҫӗ ятне вара чыславра кӑна пӗлтерӗҫ.
Сакӑр лауреат йышӗнче ҫаксем: Елчӗк округӗнчи Кристина Александрова, Шупашкарти Анна Виноградова, Шупашкар округӗнчи Татьяна Григорьева, Улатӑр округӗнчи Ольга Крисанова, Куславкка округӗнчи Людмила Новикова, Ҫӗмӗрле тӑрӑхӗнчи Татьяна Соколова, Ҫӗнӗ Шупашкарти Татьяна Тарасова, Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи Наталья Шипунова.
Чыславра ҫӗнтерӳҫӗ ятне палӑртсан вӑл Чӑваш Ен чысне Раҫҫейри тапхӑрта хатӗрлемешкӗн хатӗрленме тытӑнӗ.
-0.7 °C